Słownik historyczno-geograficzny Prus w średniowieczu wyjaśnia: Tylko zachodnie połacie Prus Dolnych zostały w ciągu XIV i XV w. zagospodarowane i poddane intensywniejszej działalności osadniczej. Obszary rozciągające się na południe od dolnego Niemna, a zarazem na wschód od linii dzisiejszych Wielkich Jezior Mazurskich oraz górnej Węgorapy, znacznie wyżej wzniesione i bardziej pofałdowane aniżeli Niederland, w XIV i w pierwszej połowie XV w. pokryte były rozległymi lasami rozciągającymi się w zwarty sposób aż do środkowego Niemna na wschodzie. Obszary te, będące w XIII w. terenami plemiennymi Jaćwięgów (Sudowów), określano w kolejnych stuleciach mianem Wielkiej Puszczy (niem. Große Wildnis, dosłownie Wielka Dzicz/Knieja). Traktowano je w zasadzie jako kolejną, niejako czwartą część składową kraju pruskiego. Układy pokojowe między Wielkim Księstwem Litewskim i Królestwem Polskim a pruską gałęzią Zakonu zawarte 12 X 1398 (układ saliński) i 27 IX 1422 r. (pokój mełneński) doprowadziły do trwałego podziału tych puszczańskich obszarów między Prusy i Litwę.W okresie wojen polsko-krzyżackich Prusy Dolne uniknęły tak znacznych zniszczeń, jakie dotykały resztę Prus. Komturie i miasta dolnopruskie w większości nie poddały się oblegającemu Malbork królowi polskiemu po bitwie pod Grunwaldem w 1410 roku.