Czynniki zakłócające trafność zewnętrzną Interakcja selekcji z postępowaniem eksperymentalnym Niezastosowanie losowego doboru próby w badaniu może doprowadzić do tego, że w grupie eksperymentalnej znajdą się osoby bardziej podatne na postępowanie eksperymentalne, a w grupie kontrolnej – osoby mniej podatne. Nieuzasadnione jest wówczas uogólnienie rezultatów eksperymentu na całą populację, z której pochodzą badani, ponieważ ich cechy, które mają decydujący wpływ na wyniki poszczególnych testów, nie są charakterystyczne dla jej ogółu.
Interakcja selekcji z postępowaniem eksperymentalnym może pojawić się na przykład w badaniu nad efektywnością nowej metody nauczania, w którym grupę eksperymentalną stanowią dzieci o wysokim ilorazie inteligencji, a grupę kontrolną – dzieci o niskim ilorazie. Takie badanie będzie potwierdzało skuteczność metody jedynie wśród wąskiej grupy uczniów – nie będzie można wnioskować, że sprawdzi się ona również wśród pozostałych dzieci. Inną typową słabością badań jest dobór próby spośród ochotników lub studentów – ustalono, że te grupy różnią się cechami osobowości od reszty populacji. Publikacje z Nature z 2010 r. wskazały, że zdecydowana większość teorii psychologicznych jest podparta głównie badaniami na grupach studentów z zachodnich, rozwiniętych krajów (tzw. WEIRD – ang.