W 1963 roku Zanzibar uzyskał od Brytyjczyków autonomię wewnętrzną, a w grudniu tego samego roku niepodległość w ramach brytyjskiej Wspólnoty Narodów. Ustrojem niepodległej wyspy stała się monarchia konstytucyjna. Sułtanem został Dżamszid ibn Abd Allah.
Przebieg Sytuacja na wyspie po uzyskaniu niepodległości pozostawała napięta. Ludność czarnoskóra dążyła do zniesienia dominacji Arabów. Już 12 stycznia 1964 roku wybuchła rewolucja - kilkusetosobowe bojówki Partii Afroszyrazyjskiej pod dowództwem policjanta Johna Okello opanowały w nocy na 13 stycznia stolicę Stone Town, przy poparciu czarnej ludności, i przejęły władzę. Sułtan dostał się w ręce powstańców i groziła mu egzekucja, lecz ostatecznie zdołał zbiec z rodziną na wygnanie. Wojskowi utworzyli Radę Rewolucyjną, a w miejsce sułtanatu proklamowali Ludową Republikę Zanzibaru i Pemby. Prezydentem republiki ludowej został Abeid Amani Karume – przywódca Partii Afroszyrazyjskiej, a premierem Abdulrahman Muhammad Babu. Sam Okello ogłosił się marszałkiem polnym. Rząd rewolucyjny poparty został przez Partię Afroszyrazyjską i Ummę (które dokonały zjednoczenia).