Był Członkiem Honorowym AZS Kraków.
Zbigniew Mendera był żonaty z Wandą z Podolskich, zmarłą w 2009 roku, miał córkę Joannę i syna Macieja.
Kariera naukowa Studia ukończył na Wydziale Budownictwa Lądowego Politechniki Krakowskiej. Uzyskał stopień magistra inżyniera budownictwa lądowego w 1956 roku na podst. pracy Wytężenia stali i żeliwa w ogólnym stanie naprężenia. Następnie rozpoczął pracę wykładowcy na Politechnice Krakowskiej oraz projektanta w Biurze Studiów i Projektów Hutnictwa Biprostal w Krakowie, gdzie pracował dziewięć lat, a następnie przez wiele lat był tam konsultantem naukowym.
W 1964 roku uzyskał stopień doktora nauk technicznych na podst. pracy Wytężenie połączeń spawanych stali o podwyższonej wytrzymałości. Odbył staże naukowe w Moskwie, Kijowie i Leningradzie w 1966 oraz w Udine w 1987. W 1970 roku uzyskał stopień doktora habilitowanego w oparciu o rozprawę Zagadnienia stanów granicznych konstrukcji stalowych (wyd. Zeszyty Naukowe Politechniki Krakowskiej). W 1980 roku został profesorem nadzwyczajnym, a w 1989 profesorem zwyczajnym.
Uczestniczył i wygłaszał referaty na konferencjach naukowych w kraju i za granicą (m.in. w Guildford, Madrycie, Toronto, Tokio, Pekinie, Budapeszcie, Pradze, Karlowych Warach, Szczyrbskim Jeziorze).