Zygmunt Kolankowski (ur. 11 listopada 1913 w Krakowie, zm. 31 grudnia 1998 w Warszawie) – historyk prawa i archiwista, profesor, organizator Archiwum Polskiej Akademii Nauk w Warszawie i jego wieloletni dyrektor.
Życiorys Był synem Ludwika Kolankowskiego i Marią (z domu Tyszyńskiej). Studiował w latach 1931-1936 na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Następnie pracował Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego. Doktorat złożył w czerwcu 1939 pod kierunkiem Józefa Rafacza (Proces o zbiegłych poddanych w sądownictwie Rusi Czerwonej w średniowieczu, obrona w 1945). 2 listopada 1939 aresztowany przez gestapo. Po uwięzieniu w Zakopanem i Krakowie został przewieziony do obozu koncentracyjnego w Auschwitz, następnie w Buchenwaldzie. W latach 1946–1948 mieszkał w Paryżu, gdzie pracował w polskiej ambasadzie jako attaché kulturalny. Był też delegatem Polski w UNESCO. W 1948 powrócił do Polski i rozpoczął pracę w Ministerstwie Oświaty. W 1949 przeszedł do pracy w Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych. Był dyrektorem Archiwum Akt Nowych w Warszawie (1952-1955). W 1954 organizator Archiwum Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, następnie jego wieloletni dyrektor (1955-1984). Był również współzałożycielem Stowarzyszenia Archiwistów Polskich, a w latach 1967-1983 przewodniczącym Zarządu Głównego SAP.