Kierunek wychowanie muzyczne powstał na rzeszowskiej uczelni w 1985 roku na mocy porozumienia między Wyższą Szkołą Pedagogiczną a Akademią Muzyczną w Krakowie, która zapewniała kadrę pedagogiczną niezbędną do uruchomienia tego kierunku.
Przeznaczenie Pałacyku Lubomirskich na siedzibę dla nowo powstałej Katedry Wychowania Muzycznego stworzyło niepowtarzalną szansę prezentowania w zabytkowych wnętrzach dorobku nauczycieli i studentów muzyki, którzy koncertowali już w wielu miastach Polski, a także za granicą. Intensywny rozwój kadry naukowo-dydaktycznej pozwolił na przekształcenie Katedry Wychowania Muzycznego w Instytut Muzyki w kwietniu 2000 roku, a od 2001 roku instytut stał się jednostką dydaktyczno-naukową utworzonego Uniwersytetu Rzeszowskiego.
W grudniu 2013 w Instytucie Muzyki zatrudnionych było trzech profesorów, 7 doktorów habilitowanych, 23 doktorów i 14 magistrów (asystentów, wykładowców i starszych wykładowców oraz dwóch akompaniatorów)Wykaz pracowników uzyskany w dziekanacie Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UR, stan na XII 2013 roku. W roku akademickim 2012/2013 na instytucie kształciło się 216 studentów w trybie dziennym (149) oraz trybie zaocznym (67) [on-line] [dostęp: 27.11.2013].