I: 1830–1850
Fabuła Król ma jedenastu synów i jedną córkę Elizę. Królowa-macocha zamienia królewiczów w dzikie łabędzie, zaś królewnę oddaje ubogim chłopom na wychowanie. Piętnastoletnia Eliza wraca do ojcowskiego zamku. Zostaje oszpecona przez macochę, król się do niej nie przyznaje. Królewna wyrusza w poszukiwaniu braci. W lesie oczyszcza się i dowiaduje się od staruszki z koszem jagód, o łabędziach w koronach. Na brzegu morza spotyka zamienionych w łabędzie braci, którzy nocą odzyskują ludzki wygląd. Bracia zabierają Elizę za morze, gdzie żyją. W jaskini Eliza śni i widzi wróżkę, która mówi jej, jak może odczynić zaklęcie macochy. Dziewczyna musi rwać pokrzywy, prząść z nich zieloną nić, robić koszule i narzucić je na zaczarowanych braci. Wówczas czar ma prysnąć. Nie może w tym czasie wypowiedzieć ani jednego słowa.