Romans historyczny posiada dwie główne cechy: „realizm” oraz tło historyczne. „Realizm” pozwala czytelnikom na odniesienie zdarzeń fabularnych do własnego życia oraz na zdobywanie zastępczego doświadczenia lub fantazji, która daje okazję do zaspokojenia odczuć, takich jak nadzieje czy strach. Natomiast historyczny czas i miejsce akcji są wymyślone i wyobrażone, a detale „historyczne” i ich interpretacja wybrane wyrywkowo i subiektywnie przez twórców. Innymi słowy, jest to wizja historyczna modyfikowana przez autorów według ich własnego uznania, co oznacza, że przedstawiana przeszłość to szczególna wizja twórcza, niekoniecznie trzymająca się wszystkich realiów historycznych. Prekursorką i jedną z pierwszych przedstawicielek tego podgatunku była Georgette HeyerHuges H., The Historical Romance, London-New York 1993, s. 1-10..