Jan Józef Baranowski (ur. 7 września 1805 w Śmiłowiczach, zm. 30 marca 1888 w Londynie) – polski ekonomista i finansista, szlachcic, językoznawca, inżynier oraz wynalazca z grona Wielkiej Emigracji. Autor wynalazków z dziedziny kolejnictwa, łączności, rachunkowości i maszyn liczących, w tym m.in. semafora, kasownika do biletów, czy gazomierza.
Życiorys Urodził się w Śmiłowiczach w ówczesnym powiecie ihumeńskim na Mińszczyźnie, w rodzinie rotmistrza Marcina Baranowskiego i Marianny z domu Szalkiewicz. Edukację rozpoczął w konwikcie szlacheckim, prowadzonym przez księży misjonarzy z klasztoru w Śmiłowiczach, a kontynuował w gimnazjum klasycznym w Mińsku. W latach 1821–1825 studiował na wydziale matematyczno-fizycznym Uniwersytetu Wileńskiego, a w latach 1825–1828 na wydziale prawnym tej uczelni, uzyskując stopień kandydata. Zaraz po skończonych studiach został zatrudniony w biurze korespondencji zagranicznej Banku Polskiego.
Uczestniczył jako ochotnik w powstaniu listopadowym. Początkowo służył w korpusie Gidów, a potem w 5. pułku ułanów. Oddział, w którym walczył wchodził w skład sił generała Girolama Ramorina i pod koniec powstania wycofał się do Austrii, gdzie został internowany.