W literaturze fachowej można znaleźć definicje, że zmienność somaklonalna to zmienność właściwości hodowanych w warunkach in vitro komórek roślinnych, kalusów, i narządów. Przyczyny tych zmian są często niejasne i zazwyczaj występują na poziomie genetycznym lub epigenetycznym. Poznanymi przyczynami takich zmian są na przykład straty genów lub numeryczne zmiany kariotypunach Rudolf Schubert, Günther Wagner: Botanisches Wörterbuch. 11. Auflage, Eugen Ulmer Verlag Stuttgart 1993. . Ponadto możliwe są zmiany cech, w których bierze udział więcej genów (poligeny).
Metody in vitro oraz występowanie zmienności somaklonalnej w roślinach Rośliny często wykazują spore zróżnicowanie genetyczne zanim trafią do kultur in vitro. Jednak oznaki różnorodności genetycznej występują rzadko na etapie przygotowań do upraw w warunkach in vitro, częściej następują one w trakcie niektórych metod in vitro. Za pomocą odpowiednich metod upraw in vitro i odpowiednich czynników zewnętrznych takich jak fitohormonyKlaus Olbricht:Untersuchungen zur genetischen und histogenetischen Variabilität an transgenen Petunia hybrida Hort. (Vilm.). Dissertation an der Landwirtschaftlich-Gärtnerischen Fakultät der Humboldt-Universität, Berlin 1998, s. 57), można te różnice wyselekcjonować i wtedy mogą zaistnieć fenotypowo.