Historyczne granice Zawodzia przebiegają przez tereny dwóch katowickich dzielnic: Osiedla Paderewskiego-Muchowca i Zawodzia. Od zachodu Zawodzie historycznie zamyka ulica Graniczna, od północy Rawa, od wschodu granica biegnie w rejonie zajezdni tramwajowej, zaś od południa granica biegnie przez tereny osiedla I.J. Paderewskiego i Dolinę Trzech Stawów, przecina ulicę Murckowską, dalej biegnie za cmentarzem komunalnym i w pobliżu kolonii Amandy. Pod względem krain historycznym dzielnica ta znajduje się we wschodniej części Górnego Śląska.
Według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego obszar Zawodzia położony jest w mezoregionie Wyżyna Katowicka (341.13), stanowiącym południową część makroregionu Wyżyna Śląska. Sama zaś Wyżyna Śląska jest fragmentem podprowincji Wyżyna Śląsko-Krakowska.
Geologia Tereny Zawodzia położone są w niecce górnośląskiej, a obszar ten ma budowę zrębową. Na przełomie dewonu i karbonu zostało zaburzone paleozoiczne podłoże Wyżyny Śląskiej poprzez utworzenie zapadliska, które w okresie karbonu zostało wypełnione przez zlepieńce, piaskowce i łupki ilaste zawierające pokłady węgla kamiennego. Utwory z tego okresu budują podłoże dzielnicy, a południkowo na wysokości ulicy Murckowskiej przebiega uskok.