recolectorios, czyli domy skupienia, powstające najpierw wśród franciszkanów.
Mistycy i ich twórczość Pierwszymi autorami w literaturze mistycznej początku XVI wieku byli franciszkanie. Pisali oni traktaty i książki o życiu duchowym oparte na ich własnych doświadczeniach zdobytych w domach skupienia. Treści te popularyzowali również poprzez kazania. Propagowali także modlitwę skupienia, tzw. recogimiento. Pierwsi spośród franciszkanów pisali o niej Alonso de Madrid, Franciszek de Osuna i Bernardino de Laredo. Pod koniec XVI wieku istotnym twórcą był Jan od Aniołów, który stworzył syntezę ruchu franciszkańskiego, zawierając ją w dziele „Podbój Królestwa Bożego”. W roku 1500 ukazała się z kolei książka benedyktyna Garcia Jiménez de Cisneros pt. „Ćwiczenia w życiu duchowym”. Jest ona świadectwem kształtu średniowiecznej pobożności. Na uniwersytecie w Alcala, w którym prowadzono poszukiwania nowych dróg w życiu duchowym, zaczęły pojawiać się cechy fałszywej mistyki, zwanej alumbradyzmem.