w Muzeum Suworowa i w Galerii Trietiakowskiej), wywodził się ze szlachty połtawskiej; jego matka – Elena Osipowna Zoszczenko (nazwisko panieńskie Surina; 1875–1920) była rosyjską szlachcianką, w czasach panieństwa aktorką, wydawała opowiadania w czasopiśmie Kopiejka.
mały|Karta studenta Michaiła Zoszczenki na Petersburskim Uniwersytecie Państwowym W 1913 roku ukończył VIII Gimnazjum w Petersburgu. Przez rok studiował na wydziale prawa Petersburskiego Uniwersytetu Państwowego, ale został wydalony za brak opłat. W okresie wakacji pracował jako kontroler kolejowy na Kaukazie.
I wojna światowa i wojna domowa 29 września 1914 roku dobrowolnie wstąpił do Pawłowskiej Szkoły Wojskowej w stopniu junkra.
mały|Zoszczenko w mundurze chorążego 5 stycznia 1915 roku został awansowany na stopień junkra-podoficera. 1 lutego 1915 roku ukończył czteromiesięczny przyspieszony kurs wojenny, po którym został mianowany na chorążego z myślą o przydzieleniu do Armeńskiej Piechoty. 5 lutego został odesłany do dyspozycji sztabu Kijewskiego Okręgu Wojennego, a stamtąd oddelegowany do Wiatki (obecnie Kirow) i Kazania, do 106. Zapasowego Batalionu Piechoty jako dowódca 6. roty. Od 12 marca 1915 roku do grudnia tego roku został oddelegowany do Megrelskiego 16.