Stosowane są one na przykład w rozgałęzieniach przewodów. bezpieczeństwa – umożliwiające awaryjne wypłynięcie płynu z przewodu lub zbiornika w przypadku przekroczenia określonego ciśnienia zwrotne – umożliwiające przepływ płynu tylko w jednym kierunku

W zależności od rodzaju ruchu zawieradła i sposobu zmiany przekroju otworu przepływowego wyróżnia się:

zawory przykrywające – zawieradło przesuwa się w kierunku prostopadłym do powierzchni uszczelniającej gniazda zawory wzniosowe klapy zawory membranowe zawory zasłaniające – zawieradło przesuwa się stycznie do powierzchni uszczelniającej gniazda zawory zasuwowe – stosowane w przewodach o większych średnicach (rurociągach) celem odcinania przepływu medium. Do ich zalet zalicza się przepływ prostoliniowy. Zawory te nie nadają się do regulacji przepływu, gdyż występują w nich zbyt duże opory przepływu oraz mają one charakterystykę dalece odbiegającą od liniowej. Ponadto próby dławienia przepływu zasuwami narażają te urządzenia na szybkie zniszczenie z uwagi na korozyjną działalność kawitacji. zawory kurkowe – elementem zamykającym jest obrotowy stożek lub walec o osi obrotu prostopadłej do kierunku przepływu zawory motylkowe (tzw. przepustnice) zawory iglicowe – elementem zamykającym przepływ jest iglica. Są one stosowane w motoryzacji i w osprzęcie instalacji automatyki przemysłowej.

Zobacz też Kran