Paweł Diakon (ur. ok. 720, zm. przed 800) – mnich benedyktyński z klasztoru na Monte Cassino, poeta, kronikarz, autor m.in. Historii Longobardów.
Życiorys Paweł Diakon pochodził z ludu Longobardów. Prawdopodobnie miejscem urodzenia była jego posiadłość rodowa niedaleko Cividale del Friuli. Jego rodowód w linii męskiej wywodził się od Leupchisa (prapradziad po mieczu), pochodzącego z Panonii. Około 568 roku Leuphis osiadł w rejonie Forum Iulii. Pradziad Pawła Diakona, Leupihis, został porwany w 610 roku przez Awarów, jednak powrócił w rodzime strony i odbudował zniszczoną posiadłość. Dziadem Pawła Diakona był Arichis, zaś ojcem – Warnefried. Matką przyszłego mnicha była Teudelinde. Paweł Diakon miał starszego brata Arichisa, który odziedziczył posiadłość po ojcu, oraz nieznaną z imienia siostrę, która wstąpiła do klasztoru.