Po powrocie do Lwowa starała się bezskutecznie o posadę w urzędzie (z braku środków nie mogła przystąpić do kursu na nauczyciela miejskiego). Współpracowała m.in. z czasopismami: „Dziennik Mód” (Kraków), „Tydzień” (Lwów) i „Ognisko Domowe” (Warszawa). Od roku 1882 z powodu gruźlicy nie mogła pracować w szkolnictwie.
W 1870, mając szesnaście lat, zadebiutowała patriotycznym poematem Trzy obrazy Sybiru w tygodniku „Jutrzenka”, wydawanym w Kołomyi. Pierwszy zbiór wierszy Bartusówny (pod pseudonimem Marya B) pt. Poezje ukazał się w 1876 we Lwowie nakładem księgarni Władysława Bełzy. W 1880 opublikowała rozszerzone wydanie debiutu, w 1884 – poemat Czarodziejska fujarka, a w 1885 – opowieść prozą Duch ruin. Twórczość liryczna Marii Bartus bywa uznawana za jeden z pierwszych przejawów polskiej poezji kobiecej.
Działała na rzecz oświaty ludowej.
W ostatnich latach życia Maria Bartusówna chorowała na gruźlicę, co było powodem jej śmierci. Jej ostatnim utworem był wiersz pt. Do śmierci, zmarła 2 października 1885, została pochowana na Cmentarzu Łyczakowskim w niedzielę 4 października 1885 pole 53.