przeniesionej 13 sierpnia 1945 roku do Nowego Dworu Gdańskiego. 1945–1948 – wysiedlenie Niemców, napływ Polaków zwłaszcza z Wołynia, Wileńszczyzny, Pomorza i Polski centralnej. 1945 – rozpoczęcie działalności Komitetu Miejskiego PPR i PPS, Polskiego Czerwonego Krzyża, Koła Sportowego, Zrzeszenia Kupców i Rzemieślników, Ochotniczej Straży Pożarnej, Koła Opieki nad Rodziną Wojskową, Związku Harcerstwa Polskiego oraz Spółdzielni Rolniczo-Handlowej „Samopomoc Chłopska”. 1945–1948 – odbudowa zakładów przemysłowych miasta: cukrowni, słodowni, mleczarni. 1947 – uruchomienie ośrodka zdrowia z izbą porodową. 1948 – zmiana nazwy miasta z „Nytych” na „Nowy Staw”. 1973 – utworzenie Urzędu Miasta i Gminy. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa elbląskiego. 25 maja 1990 – pierwsze wolne wybory do Rady Miasta i Gminy. 1999 – podpisanie umowy partnerskiej z niemieckim miastem Wilster. 25 marca 2002 – Biskup elbląski Andrzej Śliwiński ustanawia przy kościele św. Mateusza Kapitułę Kolegiacką Żuławską. 2007 – zamknięcie produkcji w Cukrowni „Nowy Staw” w ramach restrukturyzacji Krajowej Spółki Cukrowej.

Demografia thumb|690x480px|center|Piramida wieku mieszkańców Nowego Stawu w 2014 rokuNowy Staw polskawliczbach.pl, na podstawie danych GUS.