Geologia Większość europejskich rzek (Rodan, Ren, Wisła) wypływa bezpośrednio z młodych pasm górskich i najkrótszą drogą do morza. Dunaj jednak bierze swój początek w prastarym paśmie górskim i przecina Europę z zachodu na wschód, płynąc zróżnicowanym biegiem przez góry, wyżyny i niziny. Od źródła do Bramy Wyszehradzkiej, przełomu w Górach Centralnych nad Budapesztem, Dunaj płynie głównie na południowy wschód. Stamtąd rzeka płynie z północy na południe aż do ujścia do Drawy, po czym skręca na południowy wschód aż do Swisztowa. Od Swisztowa do Silistry Dunaj płynie na północny wschód. Między Silistrą a Gałaczem Dunaj płynie na północ, po czym skręca na wschód. Ten nietypowy bieg, z często zmieniającym się kierunkiem, świadczy o długiej historii geologicznej rzeki, sięgającej od Pliocenu do Holocenu. Do zlodowacenia środkowopolskiego (niem. Riß-Eiszeit, od rzeki w Szwabii) Ren miał swoje źródła w południowo-zachodniej części Schwarzwaldu. Wody Alp, które dziś płyną Renem do Morza Północnego, były wówczas niesione korytem Pradunaju na wschód. Ten płynął mniej więcej dzisiejszą doliną rzeki Altmühl oraz wzdłuż linii wyznaczonej przez współczesne gminy Wellheim, Dollnstein, Eichstätt, Beilngries oraz Riedenburg.