thumb|Dunaj w Ratyzbonie (Kamienny most) thumb|Główny prąd Dunaju w Wiedniu thumb|Widok na Dunaj z wyspy Małgorzaty w Budapeszcie Dunaj (łac. Danubius, niem. Donau, słowac. Dunaj, słoweń. Donava, węg. Duna, chorw. Dunav, serb. i bułg. Дунав, rum. Dunărea, ukr. Дунай) – druga co do długości (po Wołdze) rzeka w Europie.
Rzeka przepływa z zachodu na wschód przez wiele europejskich krain geograficznych, z których największe to Wyżyna Bawarska, Kotlina Panońska i Nizina Wołoska. Jej dorzecze pokrywa duże rejony Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej.
Źródło znajduje się w górach Schwarzwaldu, 6 km na północny zachód od centrum miejscowości Furtwangen im Schwarzwald w południowo-zachodnich Niemczech, gdzie swój początek ma rzeka . Na kamieniu znajduje się metalowa tablica, informująca, że jest to źródło Dunaju.
Za początek biegu Dunaju uważana jest też czasami miejscowość Donaueschingen, gdzie łączą się dwie rzeki: Breg i . W parku pałacowym zbudowano kamienną fontannę, która symbolizuje początek Dunaju.
Długość mierzona od styku Brigach i Bregu wynosi 2845 km, a od źródeł Bregu w Furtwangen im Schwarzwald 2888 km.