Obawiając się zamieszek, niekontrolowanych przemieszczeń całych grup chłopów, masowego porzucania przez nich pracy w rolnictwie i trudności z poborem podatków, władze rosyjskie przypisały chłopów do wiejskich wspólnot. Tylko one mogły wykupywać nadziały ziemi przekazywane chłopom przez dotychczasowych właścicieli. Gminy wydawały również zezwolenia na dłuższy wyjazd ze wsi. Legalne wystąpienie ze wspólnot wiązało się do 1893 r. ze skomplikowaną procedurą, zaś po tej dacie stało się całkowicie niemożliwe.
Tło historyczne Zdaniem Richarda Pipesa tendencje zmierzające ku likwidacji instytucji poddaństwa chłopów były zauważalne w Rosji już w II poł. XVIII wieku. Autor ten wskazuje, że zastrzeżenia co do poddaństwa mieli carowie Aleksander I i Mikołaj I, ich doradcy oraz czołowi politycy zarówno liberalni, jak i narodowo-konserwatywni. Najpowszechniejszym argumentem, jaki był z kolei wysuwany przez zwolenników utrzymania poddaństwa, było przekonanie, iż chłopi rosyjscy nie są gotowi do korzystania z wolności. Zdaniem Pipesa głównym powodem, dla którego do uwłaszczenia chłopów doszło dopiero po stu latach od uwidocznienia się tendencji abolicjonistycznych, była niechęć do rozdrażnienia właścicieli chłopów – 100 tys. rosyjskich posiadaczy.