Powstanie Machny – chłopskie anarcho-komunistyczne powstanie pod przywództwem Nestora Machno, które miało miejsce w latach 1918–1921 na terenach południowo-wschodniej Ukrainy, skierowane zarówno przeciw białym jak i czerwonym. Głównym powodem wybuchu powstania była chłopska nędza oraz rozgoryczenie polityką władz. Obszar kontrolowany przez powstańców nazywany był Machnowszczyzną.
Zarys ogólny Ukraińskie anarchistyczne grupy partyzanckie działały podczas rosyjskiej wojny domowej. Niektórzy twierdzili, że są lojalne wobec państwa ukraińskiego, ale inne nie uznawały lojalności wobec żadnej ze stron; wszyscy walczyli zarówno z czerwoną, jak i białą armią z równą zaciekłością w początkowej fazie wojny domowej. Ze wszystkich grup anarchistycznych, najbardziej znanym i odnoszącym sukcesy był przywódca chłopskich anarchistów Nestor Machno, który rozpoczął działania na południowo-wschodniej Ukrainie przeciwko władzy hetmanatu w lipcu 1918. We wrześniu utworzył Rewolucyjną Powstańczą Armię Ukrainy (RPAU;