Blok kontrolny procesu (ang. Process Control Block, PCB) zwany także blokiem kontrolnym zadania – struktura danych w jądrze systemu operacyjnego, stanowiąca reprezentację procesu i przechowująca wszystkie informacje niezbędne do jego zarządzania oraz wykonywania.
PCB zawiera m.in. stan procesu, kontekst procesora (np. licznik rozkazów i inne rejestry procesora), informacje o planowaniu, zarządzaniu pamięcią oraz operacjach wejścia/wyjścia. Stanowi repozytorium danych potrzebnych do rozpoczęcia lub wznowienia wykonania procesu i jest wykorzystywany przez system operacyjny podczas przełączania kontekstu.
Budowa Implementacje PCB różnią się w zależności od systemu operacyjnego, jednak zazwyczaj obejmują: identyfikator procesu (PID) Stan procesu: określa aktualny stan procesu (np. nowy, gotowy, wykonywany, oczekujący). Licznik rozkazów (ang. program counter): wskazuje adres następnej instrukcji do wykonania Rejestry procesora: obejmują m.in. rejestry ogólnego przeznaczenia, wskaźnik stosu oraz rejestry warunków; ich zawartość musi być zachowana, aby umożliwić poprawne wznowienie procesu po przerwaniu;