W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie wałbrzyskim.
Ważniejsze zabytki i ochrona dziedzictwa Na terenie gminy znajduje się 37 zabytków nieruchomych ujętych w rejestrzehttps://nid.pl/wp-content/uploads/2026/02/DLN-rej_12.02.2026.pdf zabytków województwa dolnośląskiego oraz 360 zabytków ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytkówhttps://www.facebook.com/photo/?fbid=1134564048685292&set=a.465855658889471 gminy Nowa Ruda.https://gmina.nowaruda.pl/artykul/26/3315/wykaz-zabytkowych-obiektow-ewidencja-obszarow-i-parkow W różnorodnym zasobie dóbr kultury gminy znajdują się cenne zespoły pałacowo-parkowe jak np. dawna rezydencja Magnisów w Bożkowie, wiadukty kolejowe Kolei Sowiogórskiej w Dzikowcu, zabudowania dawnej Huty "Barbara" jak również unikalny renesansowy zespół dworski we Włodowicach.
Bieżąca ochrona dziedzictwa kulturowego Gminy realizowana jest w oparciu o "Program Opieki nad Zabytkami Gminy Nowa Ruda na lata 2024 – 2027"https://edzienniki.duw.pl/legalact/2025/1139/ uchwalonego przez Radę Gminy w 2025 roku.https://bip.gmina.nowaruda.pl/attachments/16109/download Na początku grudnia 2023 roku gmina przejęła z Zasobu Rolnego Skarbu Państwa w administracji Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa zabytkowy budynek oficyny pałacowej w