thumb|Schematyczne ujęcie uwięzienia ciepła słonecznego przez kluczowe gazy: dwutlenek węgla, parę wodną oraz metan. Gaz cieplarniany, gaz szklarniowy (GHG, z ang. ) – gazowy składnik atmosfery biorący udział w efekcie cieplarnianym.
Gazy cieplarniane przepuszczają większość docierającego do planety elektromagnetycznego promieniowania słonecznego (zwanego krótkofalowym), a pochłaniają promieniowanie podczerwone (zwane długofalowym) z planety. Z powodu utrudnienia ucieczki energii w przestrzeń kosmiczną, średnia temperatura atmosfery i powierzchni planety są podwyższone. W atmosferze ziemskiej gazy cieplarniane obecne są zarówno w wyniku naturalnych procesów, jak i na skutek działalności człowieka.
Gazy cieplarniane Do gazów cieplarnianych na Ziemi zalicza się: parę wodną (najpowszechniejszy z gazów cieplarnianych w troposferze) dwutlenek węgla () metan () freony (CFC) podtlenek azotu () halon gazy przemysłowe (HFC, PFC, ) ozon.