Dorobek prawa rzymskiego w zakresie ograniczenia swobody testowania jest uważany raczej za pierwowzór zachowku niż rezerwy. Argumentem przemawiającym za takim rozumieniem tej instytucji prawa rzymskiego jest to, że rezerwa zbytnio ingeruje w zasadę swobody testowania, do czego Rzymianie z racji poszanowania woli zmarłego by nie dopuścili. Rezerwa z kolei pochodzi z prawa germańskiego (prawo zwyczajowe), gdzie nie znano testamentów, a silnie zakorzeniona była solidarność rodzinna. Jednakże ze względu na cel systemu rezerwy spadkowej jej źródła należy upatrywać właśnie w prawie rzymskim.
System rezerwy spadkowej pojawił się w nowożytnej Europie wraz z recepcją prawa rzymskiego. Od tego momentu zaczął kształtować się podział na koncepcję rezerwy spadkowej i zachowek.
Największe zasługi miało na tym polu prawo francuskie. To właśnie ono wykształciło znany dziś system rezerwy spadkowej, który uwzględniał interesy tzw. dziedziców koniecznych. Spadek dzielony był z mocy ustawy na część rozporządzalną i rezerwę. Powodowało to włączenie w krąg dziedziców również osób, których zmarły nie powołał. Osoby te dziedziczyły określoną, co najmniej minimalną część spadku.