Doprowadził on do ostatecznego zjednoczenia państwa (podbijając południowe regiony), utrzymania niepodległości, unowocześnił system zarządzania państwem, zezwalał na utrzymanie przedstawicielstw europejskich w stolicy, jednocześnie głosząc neutralność i niezależność Cesarstwa. Za panowania Menelika II Francuzi zbudowali łączącą nową stolicę Addis Abebę z portem morskim w Dżibuti.
W 1882 roku rozpoczęła się penetracja włoska. Abisynia początkowo utrzymywała przyjazne relacje z Włochami, w 1889 roku podpisała traktat w Uccialli, ustalający granice włoskiej Erytrei. W 1886 roku założono Addis Abebę, która w 1892 roku została nową stolicą kraju (według innych źródeł miasto założone w 1887, a stolicą zostało w 1889 roku). Na tle interpretacji traktatu w 1894 roku wybuchła wojna między Etiopią a Włochami. Włochy, dążące do objęcia Etiopii protektoratem, nie zdołały pokonać wojsk etiopskich w bitwie pod Aduą w 1896 roku, co przyczyniło się do zahamowania włoskiej ekspansji.