thumb|250px|right|Typowa dźwignia zmiany biegów thumb|Sprzęgło thumb|Film z 1936 roku przedstawiający ręczną skrzynię biegów Ręczna skrzynia biegów, znana też jako manualna bądź mechaniczna – rodzaj skrzyni biegów stosowanej w pojazdach silnikowych. Wyposażona jest ona w sprzęgło obsługiwane za pomocą pedału (rzadziej dźwigni), co daje kierowcy kontrolę nad przenoszonym na napędzaną oś momentem obrotowym, oraz w dźwignię zmiany biegów, może być ona obsługiwana ręcznie (głównie w samochodach) bądź przy użyciu stóp (głównie jednoślady).

Sprzęgło Sprzęgło stanowi ważny element skrzyni biegów, znajduje się pomiędzy kołem zamachowym silnika i wałkiem sprzęgłowym przekładni skrzyni biegów. Przenosi moment obrotowy z silnika na skrzynię biegów. Umożliwia łagodne ruszanie samochodu, włączanie biegów i zatrzymanie pojazdu.

Rodzaje i zastosowanie Obecnie do przeniesienia napędu stosuje się kilka rodzajów skrzyń biegów. Różnią się one rozwiązaniami konstrukcyjnymi oraz możliwościami. Najczęściej spotykane są: automatyczne stopniowe półautomatyczne stopniowe bezstopniowe manualne