Jednym z pierwszych działaczy ludowych był ksiądz Piotr Ściegienny, który jako twórca chłopskiej organizacji konspiracyjnej Związek Chłopski walczył o sprawy chłopów już w połowie XIX wieku. Ruch ludowy w Polsce dążył do społecznego, politycznego i narodowego wyzwolenia chłopów oraz zapewnienia im współuczestnictwa w sprawowaniu władzy. Celem ruchu ludowego była walka o prawa chłopów, likwidację pozostałości epoki feudalnej, reformę rolną i demokratyzację życia społecznego i politycznego. Wysuwano także postulaty narodowe. W 1889 powstały pierwsze chłopskie komitety wyborcze, dzięki czemu wybrano czterech posłów chłopskich. Dotychczas chłopi zmuszeni byli głosować na kandydatów, reprezentujących inne grupy społeczne i dbających o interesy tych grup, np. szlachty czy kleru. W 1891 Jan Potoczek pierwszy polski chłop został posłem austriackiej Rady Państwa.
W okresie zaborów