kształcił się w Międzynarodowym Seminarium Prałatury Opus Dei w Rzymie, a na uniwersytecie w Pampelunie (Hiszpania) obronił doktorat z teologii. Przyjął święcenia kapłańskie 21 sierpnia 1977 w Madrycie.
Wykładał w kilku uczelniach katolickich, był m.in. dyrektorem duchowym seminarium w Limie. Od 1986 pełnił funkcję wikariusza regionalnego Opus Dei w Peru. 3 lipca 1988 został biskupem pomocniczym Ayacucho, ze stolicą tytularną Turuzi; sakrę biskupią przyjął 3 lipca 1988 z rąk franciszkanina, kardynała Juana Landazuri Rickettsa (arcybiskupa Limy). Od maja 1991 był administratorem apostolskim archidiecezji Ayacucho, a w maju 1995 został pełnoprawnym arcybiskupem Ayacucho. 9 stycznia 1999 przeszedł na stolicę arcybiskupią i prymasowską Lima, został zarazem wielkim kanclerzem Pontyfikalnego i Świeckiego Wydziału Teologii w Limie i Pontyfikalnego Uniwersytetu Katolickiego Peru.
Brał udział w IV konferencji generalnej Episkopatów Latynoamerykańskich w Santo Domingo (Dominikana, październik 1992) oraz sesjach Światowego Synodu Biskupów w Watykanie. W lutym 2001 Jan Paweł II wyniósł go do godności kardynalskiej, z tytułem prezbitera S. Camillo de Lellis.
Uczestnik konklawe 2005 i konklawe 2013 roku.