Najbardziej znane i najczęściej występujące kontrolery dysków, to kontrolery SATA, ATA/IDE, SCSI, SAS. Kontroler portów – to układ zapewniający komunikację z urządzeniami zewnętrznymi poprzez różnego rodzaju porty, np. USB, Firewire, Centronics, COM. W komputerach PC kontroler portów najczęściej jest częścią mostka południowego. Występować też może jako osobny chip wlutowany na płycie głównej lub w postaci osobnej karty (zwanej w całości kontrolerem) podłączanej do złącza PCI, PCI Express, itp. W komputerach mobilnych kontrolery portów występują też w postaci kart PCMCIA i Express Card. Elementy peryferyjne: Kontroler dysków w postaci karty PCMCIA lub Express Card Kontroler portów w postaci karty PCMCIA lub Express Card
Ze względu na anglojęzyczne pochodzenie słowa kontroler (ang. ) określenie to jest tożsame również z innymi elementami systemów komputerowych: Mikrokontroler – to zintegrowany układ elektroniczny (chip) Graphics controller – karta graficzna Network controller – karta sieciowa (np.