poznawczą dekonstrukcję (ang. cognitive deconstruction, definiowaną jako przejście do mniej zintegrowanych, prostszych form myślenia konkretnego, skoncentrowanego na „tu i teraz” o zawężonej perspektywie czasowej, charakteryzujących się sztywnością poznawczą i emocjonalną oraz obronnym unikaniem złożonych interpretacji, co częściowo pozwala uzyskać stan zobojętnienia czy też odrętwienia), przy czym dana osoba może poszukiwać coraz to bardziej radykalnych sposobów na uwalnianie się od nieprzyjemnych myśli i uczuć. Do następstw poznawczej dekonstrukcji należą: (a) postępująca redukcja zahamowań (ang. disinhibition) chroniących przed ZS (b) dominacja pragnienia ucieczki od negatywnego afektu przy wygaszeniu innych emocji (c) postawa bierności i rezygnacji z poszukiwania konstruktywnych rozwiązań oraz (d) skłonność do nieracjonalnie pesymistycznego oceniania sytuacji i odrzucania nadających wartość myśli. Wiąże się to z osłabieniem dążeń samozachowawczych, brakiem poczucia wewnątrzsterowności, brakiem antycypacji przyjemnych zdarzeń w przyszłości, redukcją poczucia więzi lub zobowiązań wobec bliskich, nierespektowaniem norm i zakazów społecznych – osłabieniem czynników, które zapobiegały impulsywnym, irracjonalnym lub ryzykownym działaniom przeciwko własnemu ja.