Postać młodej nauczycielki krzewiącej oświatę wśród chłopskich dzieci stała się inspiracją dla noweli Siłaczka.

Po śmierci ojca następny rok Faustyna Morzycka spędziła w Warszawie, Skierniewicach i Mińsku Mazowieckim, następnie przez trzy lata mieszkała w Szawlach na Żmudzi, gdzie prowadziła tajne nauczanie wspólnie z siostrą Wacławą Arcisz. Pod jej wpływem (Arcisz była krewną proletariatczyka Wincentego Janowicza) zbliżyła się do idei socjalistycznych. W 1905 powróciła do Nałęczowa, gdzie związała się z grupą socjalistycznych działaczy oświatowych. W grupie tej byli m.in. Stefan Żeromski, Gustaw Daniłowski i Felicja Sulkowska. W 1906 otworzyła Morzycka pierwszą w Nałęczowie szkołę. Nauczano w niej religii, matematyki, przyrody, kaligrafii, języka polskiego i języka rosyjskiego. W tym czasie prowadziła też teatr amatorski, pisała powieści oraz coraz bardziej angażowała się w działalność konspiracyjną. Była członkiem zarządu Towarzystwa Oświatowego „Światło”. W 1908 została aresztowana za pomoc zbiegom z więzienia na Zamku Lubelskim i osadzona w tym samym więzieniu. Dzięki staraniom rodziny po pięciu tygodniach wyszła na wolność i pod zmienionym nazwiskiem wyjechała do Krakowa.