W miarę postępu doktryny indywidualizacji wartości, tworzyło się coraz szersze pole dla prawa spadkowego, głównie w formie dziedziczenia beztestamentowego.
Dziedziczenie beztestamentowe (ab intestato) Dziedziczenie to wyróżnia: rozwój kategorii dziedziców koniecznych, czyli prawa synów do dziedziczenia majątku po zmarłym ojcu. W średniowieczu wykształciła się zasada głosząca, iż każdy z synów ma prawo do dziedziczenia równej części z majątku ojca; duża rola kobiet (głównie córek) w dziedziczeniu. Początkowo dziedziczyły jedynie w wypadku braku równych im stopniem zstępnych spadkodawcy, a jeśli miały braci, ich część spadkową stanowił posag. Od XVII wieku wprowadzono zasadę czwarciny, oznaczającej prawo córki do dziedziczenia 1/4 majątku ojca. Prawa kobiet w dziedziczeniu beztestamentowym były jednak bardzo silnie zróżnicowane terytorialnie; rozszerzanie kręgów krewnych w linii bocznej do IV stopnia pokrewieństwa, którzy byli uprawnieni do dziedziczenia. Dziedziczyli oni jedynie wówczas, gdy testator nie posiadał bliższych wstępnych lub zstępnych; brak możliwości dziedziczenia po małżonku; w przypadku braku krewnych uprawnionych do dziedziczenia, spadek przechodził w ręce panującego, stając się puścizną.