PL 43:651-690) – tekst napisany dla wiernych po spotkaniu z donatystami w dniach 1-8 czerwca 411 r. w secretarium term w Kartaginie, z udziałem m.in. Biskupa Aureliusza ze strony katolickiej i Petyliana z Cyrty ze strony donatystów. 419-420 Przeciw Gaudencjuszowi, biskupowi donatystów (Contra Gaudentium Donatistarum episcopum; CSEL 53; PL 43, 707-758; BA 32)Por. . Ważnym źródłem są także listy Augustyna. InneZob. teksty zawarte w t. 43 kolekcji Patrologia Latina dostępne w całości w internecie po łacinie: .
Dzieła powstałe w związku z kontrowersją pelagiańską
Rok 412, w którym Augustyn napisał traktat O karach za grzechy i ich odpuszczeniu oraz o chrzcie dzieci (De peccatorum meritis et remissione et de baptismo ), rozpoczął długoletnią polemikę biskupa Hippony z pelagianami. W jej trakcie powstało wiele traktatów, listów, homilii, w których Augustyn doprecyzował rozumienie grzechu pierworodnego oraz teologię łaski i wolnej woli. Ostatnim dziełem – przerwanym przez śmierć – był traktat polemiczny: Niedokończone dzieło przeciwko drugiej odpowiedzi Juliana (Contra secundam Iuliani responsionem imperfectum opus). Ważnym źródłem są także listy Augustyna.