Blisko połowę porcji pochłaniały gaże oficerskie, zatem 6 tysięcy porcji starczało na utrzymanie sił zbrojnych dwukrotnie mniejszych.. Występowała znaczna przewaga kawalerii nad piechotą. Wynikało to w dużej mierze z uwarunkowań społeczno-politycznych kraju.
Pierwszy rozbiór Polski wymusił na konserwatywnej szlachcie reformy wojska. Pomimo sejmowej próby podniesienia etatu do 30 tysięcy dla całego państwa, na Litwie udało się odbudować armię do około 2500 "głów". Utworzono dwie dywizje składające się z piechoty i kawalerii. Dawne chorągwie husarskie i petyhorskie autoramentu narodowego scalono na Litwie w dwie brygady Kawalerii Narodowej. Zniesiono system porcji i zastąpiono go żołdem kwotowym. Odebrano hetmanom prawo patentowania i dymisjonowania oficerów i przekazano je królowi.
Sejm Wielki w 1789 roku ustanowił stutysięczny etat wojska. Na Wielkie Księstwo Litewskie przypadło 32688 głów 27-osobowy sztab generalny, 10650 kawalerii, 21991 piechoty i artylerii wraz z korpusem inżynierów → . Z powodów finansowych etat okazał się nierealny do wykonania. Wprowadzono więc etat tymczasowy – 65 000 żołnierzy, w tym 20 000 dla Wielkiego Księstwa Litewskiego. I ten etat nie został zrealizowany.