Różne były motywy przystępowania do partyzantki, część nowych członków ruchu partyzanckiego dołączyła do niego ze względu na narodowościowe i patriotyczne poglądy, a część ze względu na obawy przed osądzeniem ich za kolaborację z nazistami mającą miejsce w czasie okupacji hitlerowskiej. Część grup w czasie okupacji niemieckiej była zaangażowana w antysemickie masakry. Jednym z efektów antysemickiego nastawienia partyzantów było wrogie nastawienie części opinii na Zachodzie. Np. arcybiskup Canterbury oznajmił, że partyzanci są faszystami, a ich deportacja jest uzasadniona.
Pierwsza faza (lipiec 1944 – styczeń 1947) Powstawanie oddziałów W pierwszym okresie walk partyzanckich najaktywniejszym organizatorem oporu antyradzieckiego była Litewska Armia Wolności, zrzeszająca latem 1944 ok. 10 tys. osób w sektorach czynnym oraz organizacyjnym. Członkowie pierwszego brali udział w bezpośrednich działaniach zbrojnych, drugi zapewniał niezbędne zaplecze: transport, żywność i łączność. Terytorialnie Litewska Armia Wolności dzieliła się na okręgi Wilno, Kowno, Poniewież i Szawle, zaś komendantem głównym został Kazys Veverskis.