Katastrofa miasta w okresie wojny północnej Okres względnej stabilizacji i prób odbudowy Bydgoszczy przerwała kolejna klęska wojenna w Rzeczypospolitej – III wojna północna (1700-1721). Konflikt ten przyniósł zagładę Bydgoszczy jako liczącego się miasta na początku XVIII wieku. Aż do połowy wieku Bydgoszcz była permanentnie wielkim obozem wojskowym, w którym zmieniały się narodowości żołnierzy, a na stałe pozostawały czynione przez nich spustoszenia.

Pierwsze kontrybucje nałożyły na miasto „sprzymierzone” wojska saskie w 1702 r. Później okupowały Bydgoszcz wojska szwedzkie (1703, 1706 r.), sapieżyńskie (1704 r.), rosyjskie i szwedzkie (1707 r.), saskie i rosyjskie (1710–1714 r.) Armie zawlekły do miasta zarazę, która zdziesiątkowała ludność. W 1708 r. spalił się ratusz i część zabudowy miasta. W tym czasie w mieście przetrwało zaledwie 40 żywych osób, a okoliczne wsie były całkowicie wyludnione.

Stagnacja w I połowie XVIII w. Przemarsze wojsk (Sasi, Rosjanie), okupacje, epidemie, pożary trapiły Bydgoszcz aż do ok. 1760 r. Na domiar złego, pojawiły się klęski głodu oraz choroby bydła i ludzi (zarazy). Po największym upadku demograficznym w latach 1710–1720, liczba mieszkańców powoli rosła, aby od połowy XVIII w. kształtować się na poziomie 500-1000.