Historia thumb|left|Leszek Czarny wystawia przywilej na lokację na prawie niemieckim m. Wolborza i wsi w jego okręgu, 1273 r. thumb|left|Monument upamiętniający wymarsz wojsk Władysława Jagiełły pod Grunwald przed Pałacem Biskupów Kujawskich mały|lewo|Plac im. Władysława Jagiełły w centrum miasta thumb|Szkoła podstawowa im. Władysława Jagiełły Prace wykopaliskowe pokazują, że na terenie dzisiejszego Wolborza osadnictwo istniało już 4 tysiące lat temu. Pierwsza udokumentowana wzmianka o Wolborzu pojawiła się w falsyfikacie mogileńskim antydatowanym na Wolbórz był wtedy centrum opola, a później został przekształcony w kasztelanię.
Wolbórz był miastem rezydencjonalnym biskupów włocławskich. W był już znaczącą osadą, co potwierdziło uzyskanie praw miejskich (na prawie średzkim) w (16 lat po Krakowie) z nadania Leszka Czarnego. Lokacja została potwierdzona w (tym razem na prawie magdeburskim), a miasto stało się centrum okolicy. Miasto miało komorę celną i własne władze samorządowe. Rozwijał się handel, rzemiosło i oświata. Wolborzanie jeździli do Krakowa, by kształcić się w tamtejszej Akademii lub korzystali z jej filii zorganizowanej w Wolborzu. Pracowało w niej siedmiu profesorów.