Skutkiem jest istotna zmiana dotychczasowych ról i miejsca jednostek lub grup w istniejącym układzie władzy: z rządzonych na współrządzących; stają się one pełnoprawnym partnerem w grze politycznej.
Inkluzja w dziejach państw
Dzieje polityczne społeczeństw to żywa ilustracja tego, że społeczny krąg uczestników władzy tworzy dynamiczną strukturę. Jej powstanie i rozwój dokonują się zgodnie z zasadami włączenia (inkluzji) określonych jednostek lub grup społecznych do systemu sprawowania władzy lub ich wyłączenia (ekskluzji) z tego systemu.
Historycznie polityka inkluzji politycznej znajdowała swój wyraz w praktyce polityczno-ustrojowej państw znacznie rzadziej niż polityka ekskluzji politycznej. Wyłączanie różnych grup społecznych było i jest częste w reżimach totalitarnych i autorytarnych, a także we wcześniejszych formach ustrojowychNa przykład władza jednego plemienia nad innymi we wczesnych formach państwowych, dyskryminacja innych wspólnot religijnych niż dominująca w teokracjach.. Proces inkluzji politycznej jest charakterystyczny dla państw demokratycznych już od czasów demokracji ateńskiejZdaniem Roberta Dahla praktyka demokracji ateńskiej wskazuje, że „raczej wyłączała ona ludzi z udziału w rządzeniu niż doń włączała” (Robert Dahl, Demokracja i jej krytycy, Znak, Kraków 1995, ss.