Niepodległość oficjalnie przyznana została 30 czerwca 1960. W swoim antykolonialnym przemówieniu z okazji nadania niepodległości premier ogłosił, że zdobyto ją dzięki walce Afrykanów, a nie z łaski metropolii. Kłopoty nowego państwa zaczęły się bardzo szybko. W lipcu 1960 niepodległość od Konga ogłosiła Katanga, prowincja bogata w surowce mineralne. Separatystów wsparły lokalne belgijskie koncerny wydobywcze i wojskowi chcący podkopać pozycję Lumumby i zdestabilizować państwo. Premier, chcąc ustabilizować sytuację, zwrócił się o pomoc wojskową do ONZ. Pomoc była niewystarczająca, przez co rząd zwrócił się do Związku Radzieckiego (podkreślając przy tym, że nie jest komunistą, a afrykańskim nacjonalistą). Niezadowolony z radzieckiej pomocy prezydent Kasavubu zdymisjonował Lumumbę we wrześniu 1960. Akt prawny, którym posłużyła się głowa państwa, był wątpliwy, jeśli chodzi o legalność. Prezydent przeprowadził dymisję pod naciskiem CIA. Lumumba, ratując się, próbował obalić Kasavubu.