Dominacja kultury greckiej w okresie późnego cesarstwa rzymskiego przyniosła utożsamienie przez pierwszych chrześcijan określeń helleński i pogański i w konsekwencji marginalizację znaczeń etnicznych i kulturowych, które pierwotnie określenie helleński w sobie niosło. Uczyniło to niemożliwym samookreślenie się konsolidującej się wspólnoty greckojęzycznej jako wspólnoty Hellenów. W tej sytuacji w użycie wszedł termin polityczny, uznający poddanych rzymskiego cesarza Konstantynopola za ΄Ρωμαίωι. Przez znaczną część średniowiecza Grecy mieli w rezultacie określać samych siebie jako Rzymian (Romajów). Dopiero podbój Bizancjum przez krzyżowców i utworzenie na Bałkanach państw łacińskich, a w konsekwencji kontakt z ludnością, która uważała ich za "Greków", a nie "Rzymian", spowodował stopniowe odradzanie się pojęcia Hellenów. Nadal jednak pozostawało w użyciu określenie Romajowie. Nicefor Gregoras w I połowie XIV wieku pisał o cesarzowej Irenie z Montferratu, że: była z pochodzenia Łacinniczką i od Łacinników przejęła zwyczaj, który miała zamiar wprowadzić i u Romejów. O Romejach też pisał swą Historię żyjący w połowie XIV wieku cesarz Jan VI KantakuzenJohn Catacuzenus, "History", 4, 14.