ochronę operacyjną poszczególnych sektorów gospodarki przejął na kolejne lata nowo utworzony Departament IV MBP (oraz wydziały IV WUBP).
Wydzielenia spraw zabezpieczenia rolnictwa i leśnictwa z pionu IV dokonano dopiero w ostatniej fazie funkcjonowania ministerstwa. Zgodnie z rozkazem organizacyjnym nr 047 ministra z 12 czerwca 1954 r. na bazie Wydziału V Departamentu IV MBP utworzono Inspektorat Wiejski MBP z kierownikiem na czele, a w województwach rozpoczęto organizowanie inspektoratów wiejskich WUBP. Jednostkę (na prawach departamentu) stopniowo rozbudowywano, jej historia nie trwała jednak długo. Po kilku miesiącach, ze względu na reformę organów bezpieczeństwa i likwidację całego MBP, inspektorat został rozwiązany.
W grudniu 1954 r. komórki UB przekazano pod kontrolę Komitetu do Spraw Bezpieczeństwa Publicznego. W nowej strukturze zadania wykonywane dotychczas przez Departament IV MBP oraz Inspektorat Wiejski MBP (a także przez Wydział III Departamentu II MBP) objął na mocy rozkazu organizacyjnego nr 07 przewodniczącego komitetu z 10 marca 1955 r. Departament IV KdsBP ds. walki z wrogą działalnością w gospodarce narodowej. Analogiczne przekształcenia zaszły również w wojewódzkich urzędach ds. bezpieczeństwa publicznego.