Geneza thumb|Zamek Piszczałowski w Mińsku, tzw. Wołodarka mały|Siedziba i areszt NKWD w Mińsku, obecnie siedziba białoruskiego KGB Wiosną 1941 roku w Mińsku, podówczas stolicy Białoruskiej SRR, funkcjonowały dwa więzienia: więzienie główne (centralne) na Zamku Piszczałowskim przy ul. Wołodarskiego 1, zwane potocznie „Wołodarką”, więzienie w siedzibie republikańskiego NKWD przy prospekcie Urickiego 12 (ob. prospekt Niepodległości), zwane potocznie „Okrąglakiem” lub „Amerykanką”.
„Amerykanka” miała charakter więzienia śledczego. Osadzano tam osoby, które pozostawały w specjalnym zainteresowaniu NKWD, a także więźniów będących w śledztwie lub oczekujących na wyrok. Z kolei „Wołodarka” pełniła m.in. funkcję więzienia etapowego, z którego skazańców wywożono w głąb ZSRR.
22 czerwca 1941 roku nazistowskie Niemcy dokonały inwazji na Związek Radziecki. Pierwsze tygodnie wojny miały bardzo pomyślny przebieg dla strony niemieckiej. Dywizjom Wehrmachtu udało się bowiem rozbić wojska nadgranicznych okręgów wojskowych ZSRR, a następnie wedrzeć się w głąb sowieckiego terytorium.