W 1964 roku na Politechnice Krakowskiej obronił pracę doktorską pt. Metoda doboru optymalnych parametrów pracy pługa do kopania rowków drenarskich – w świetle badań, wykonaną pod kierunkiem prof. Jana Wątorskiego, zaś habilitował się w 1969 roku na Wydziale Rolniczym Wyższej Szkoły Rolniczej (dziś Uniwersytet Rolniczy) w Lublinie z zakresu mechanizacji rolnictwa, przedstawiając rozprawę pt. Optymalizacja aparatu obsługi technicznej maszyn melioracyjnych.
W latach 1968–1973 był docentem, w 1973 roku uzyskał tytuł naukowy profesora nadzwyczajnego, a w 1985 roku tytuł profesora zwyczajnego.
Prof. W. Bala był kierownikiem powołanej w 1964 roku Pracowni Mechanizacji i Organizacji Robót Wodno-Melioracyjnych, a w latach 1969–1977 kierownikiem i twórcą Katedry Mechanizacji i Organizacji Robót Wodno-Melioracyjnych na Wydziale Melioracji Wodnych. W 1977 roku decyzją Senatu Akademii Rolniczej w Krakowie, został powołany na organizatora i dyrektora Instytutu Napraw i Organizacji Zaplecza Technicznego wraz z przeniesieniem na Wydział Techniki i Energetyki Rolnictwa (dziś Inżynierii Produkcji i Energetyki).