Rycerstwo straciło w Zawiszy najzręczniejszego i najobrotniejszego towarzysza i wodza. Jak to zresztą całemu światu wiadomo, najdzielniejszym był rycerzem, najdoświadczeńszym wojownikiem i wielkim dyplomatą. Domagają się jego znakomite czyny, ażeby zmarły ojciec w swych synach ożył i w swoim potomstwie.
Dla wielu pokoleń Polaków Zawisza Czarny stał się jednym z ważniejszych bohaterów narodowych, przede wszystkim symbolem niewzruszonej odwagi, nadzwyczajnej słowności i lojalności. Słynne stało się powiedzenie: Na nim ci jako na Zawiszy, czyli Polegaj jak na Zawiszy, które weszło do Prawa Harcerskiego jako symbol solidności i niezawodności, do której dążą harcerze.
Literatura Zawisza Czarny jest tytułowym bohaterem: nieukończonego dramatu Juliusza Słowackiego pt. Zawisza Czarny (ok. 1844–1845). poematu Kazimierza Przerwy-Tetmajera pt. Elegia na śmierć Zawiszy Czarnego (1912). powieści Karola Bunscha pt. O Zawiszy Czarnym opowieść (1959). powieści Anny Klubównej pt. Zawisza Czarny w historii i legendzie (1974). powieści historycznej Stefana Marii Kuczyńskiego pt. Zawisza Czarny: powieść historyczna (1980). powieści Szymona Jędrusiaka – Zawisza Czarny. Aragonia (2015). powieści Szymona Jędrusiaka – Zawisza Czarny. Droga do króla (2017). powieści Szymona Jędrusiaka – Zawisza Czarny.