Składa się z rękojeści zakończonej jelcem,oraz długiej głowni o zaokrąglonym czubku.

Długość całkowita wynosi 94 cm, przy czym samej głowni 80,5 cm. Rękojeść miecza jest długa na 13,5 cm, szerokość jelca wynosi 14 cm, długość pochwy – 82 cm. Sama głownia waży 823,8 g.

W całości zachowała się dawna, wykonana z drewna (prawdopodobnie z drzewa owocowego), pozłacana pochwa, pokryta posrebrzaną blachą. Wykonane techniką repusowania dekoracje tworzą stylizowane motywy zoomorficzne wpisane w bogato zdobione liśćmi spiralnie ułożone wici.

O reprezentacyjnym charakterze miecza mówi List do Rzymian – Jest ona [władza] bowiem sługą Boga dla twego dobra. A jeśli popełniasz zło, lękaj się, bo nie na próżno nosi ona miecz. Jest bowiem sługą Boga do wymierzającemu karę temu, kto źle czyni. Rz 13,4. W średniowieczu symbolizował władzę i panowanie, stanowił obok korony, berła i jabłka najważniejsze insygnium koronacyjne monarchów. W kontekście do klasztoru esseńskiego oznaczał wysoki status zakonnic, które do sekularyzacji klasztoru w 1803 mianowały się jako księżne. Ostatnią księżną-opatką była Maria Kunegunda z Wettynów.