W dawnej polszczyźnie zapisywano to słowo jako xiądz.
Znaczenie „duchowny” jest najpóźniejsze (prawdopodobnie przyszło do polszczyzny pod wpływem czeskim). Z początku, od II połowy XIV wieku, było stosowane jedynie wobec biskupów (zwanych wówczas często książętami Kościoła). Z czasem tytułu tego zaczęli używać opaci, prałaci i proboszczowie, a później też pozostali duchowni (w tym również niekatoliccy). W nowożytnej polszczyźnie stało się powszechnie używanym potocznym określeniem prezbitera.
Żeńskim odpowiednikiem słowa ksiądz jest ksieni.
Inne określenia duchownych W niektórych nurtach chrześcijańskich preferowane są lub stosowane zamiennie inne tytuły duchownych, takie jak np.: batiuszka (dawn. pop), pastor (łac. pasterz), starszy, kapłan (mariawici), minister bądź ojciec.
Zobacz też
thumb|Ksiądz katolicki (prezbiter) Kazimierz Panuś w stroju duchownym thumb|Ksiądz luterański (pastor) Dariusz Chwastek w stroju duchownym thumb|Ksiądz prawosławny (pot.