Wolne Miasto Gdańsk (skrótowo WMG, ) – istniejące w okresie międzywojennym autonomiczne miasto-państwo, pod ochroną Ligi Narodów. Jego powstanie było wynikiem przegranej Cesarstwa Niemieckiego w I wojnie światowej i jednym z rozstrzygnięć traktatu wersalskiego (1919) w kwestii ustalenia granicy polsko-niemieckiej. Utworzenie Wolnego Miasta Gdańska było kompromisem, który nie zadowolił ani Polaków, ani NiemcówProf. Grzegorz Berendt: 90. rocznica utworzenia Wolnego Miasta Gdańsk. Za tym państwem nikt nie płakał..
Utworzenie i podstawa prawna istnienia Po klęsce militarnej w I wojnie światowej Niemcy uświadomili sobie, że odradzająca się państwowość polska zamierza powrócić na tereny Rzeczypospolitej zagarnięte przez Królestwo Prus w pierwszym i drugim rozbiorze, a które Niemcy traktowali już jako integralną część swojego państwa. W Niemczech i Gdańsku zdawano sobie sprawę, że polskie zamiary są oparte na coraz pewniejszych podstawach, przede wszystkim na przyjętej przez konferencję pokojową zasadzie etnograficznej, a także poparciu Francji i przychylności prezydenta Stanów Zjednoczonych. Wiosną 1919 nadchodziły z Paryża wiadomości o planach przekazania Polsce większości Pomorza Gdańskiego, na co niemiecka ludność reagowała manifestacjami, które gromadziły w centrum Gdańska dziesiątki tysięcy osób.