Rozróżnia się między systemami mapowania UCS () i UTF (), które dzielą się na podgrupy zależne od ilości bajtów potrzebnej do zapisania jednego znaku.
Do najpowszechniejszych metod bajtowego kodowania znaków należą: UTF-32/UCS-4 UTF-16 UTF-8. Mniej popularnymi kodowaniami Unicode są: UTF-7 UCS-2. Istnieją również inne kodowania, stanowiące margines lub pozostające na etapie propozycji, na przykład: UTF-9 i UTF-18 UTF-EBCDIC UTF-6 UTF-5.
Kompatybilność Standard Unicode zsynchronizowany jest ze standardem ISO 10646, stosując te same wartości numeryczne dla poszczególnych znaków. Zapis binarny tekstu ASCII jest również kompatybilny z metodą zapisu znaków Unicode UTF-8.
Nazewnictwo Według ogłoszonej w 2005 roku wypowiedzi Andrzeja Blikle, członka Rady Języka Polskiego na stanowisku przewodniczącego Zespołu Terminologii Informatycznej, sugeruje się używanie nazwy Unikod nie tylko jako określenie stworzonego przez konsorcjum Unicode standardu, ale również wszystkich pozostałych systemów unifikacji liter. Stosując taką definicję, Unikodem byłby również między innymi standard ISO 10646. Proponowana terminologia nie upowszechniła się jednak w sposób prawidłowy i słowo Unikod najczęściej służy jako spolszczenie słowa Unicode, a nie odrębne pojęcie w dziedzinie informatyki, prawdopodobnie przez podobieństwo obu nazw.