Papillon – rasa psa łącząca cechy spaniela i szpica, wraz z phalene uznawana przez Międzynarodową Federację Kynologiczną (FCI) za odmianę spaniela kontynentalnego (Epagneul nain continental) ze stojącymi uszami. Wielu kynologów oraz organizacji kynologicznych traktuje papillona i phalene jako odrębne rasy, przy czym ich pochodzenie jest różnie wyjaśniane. Zgodnie z klasyfikacją amerykańską, należy do grupy psów ozdobnych i do towarzystwa.
Etymologia nazwy Nazwa rasy wywodzi się od francuskiego słowa papillon oznaczającego "motyla". Nawiązuje do kształtu uszu przypominających skrzydła motyla. Także biała strzałka wzdłuż głowy papillon kojarzy się z odwłokiem motyla.
Rys historyczny Rasa uznawana jest za jedną z najstarszych europejskich ras, znana była już co najmniej w XVI wieku. Pierwsza wzmianka o sprzedaży przedstawiciela rasy pochodzi z 1545 roku. Wśród autorów nie ma zgody co do pochodzenia rasy. Wiadomo, że powstała w Europie kontynentalnej. Jedni uważają, że przodkiem papillona mógł być spaniel karłowaty (Epagneul nain) sprowadzony prawdopodobnie z Chin do Hiszpanii. Inni twierdzą, że obecny papillon ze stojącymi uszami wywodzi się od ok. XIX wieku w prostej linii z phalene (z fr.